Sekretet e ndėrgjegjes

Shko poshtė

default Sekretet e ndėrgjegjes

Mesazh nga Musafir prej Wed May 07, 2008 1:23 pm

Sekretet e ndėrgjegjes


Natyra e ndėrgjegjes njerėzore ėshtė njė nga misteret mė tė mėdha tė biologjisė. Sipas disa studiuesve, mekanika e kuanteve mund tė ndihmojė pėr ta shpjeguar Mekanika e kuanteve ėshtė njė nga teoritė shkencore mė tė rėndėsishme tė tė gjitha kohėrave, sepse ka lejuar pėrshkrimin e shumė fenomeneve subatomike. Disa studiues theksojnė se kjo mekanikė mund tė shpjegojė edhe njė nga misteret e mėdha tė biologjisė, natyrėn e ndėrgjegjes, e ndoshta edhe atė tė ėndrrave.

Shpresat janė nxitur nga modeli i kuanteve tė ndėrgjegjes, realizuar nga njė kėrkues amerikan, nga Universiteti i Floridės. Modeli frymėzohet te "kėrcimi i pamjeve" qė truri kryen pėrballė imazheve tė dykuptimta, pėr shembull njėra qė mund tė interpretohet si njė vazo apo dy fytyra.

Prej kohėsh psikologėt janė magjepsur prej faktit qė truri nuk arrin tė perceptojė dy versione njėkohėsisht...

Tė kuptosh mėnyrėn se si truri kalon nga njė version nė tjetrin mund tė hedhė dritė mbi faktin se si lind eksperienca koshiente. "Nėse arrijmė tė kuptojmė se ēfarė ndryshon nė tru kur njė person ėshtė i ndėrgjegjshėm pėr njė imazh apo jo, ndoshta mund tė zgjidhim misterin", shpjegon njė psikologe nga Harvardi.

Rivalitet dysynor

Kėrcimi i pamjeve ėshtė veēanėrisht i kuptueshėm kur truri i nėnshtrohet njėkohėsisht dy imazheve tė ndryshme pėr secilin sy, duke shkaktuar nė kėtė mėnyrė njė "rivalitet dysynor". Nė eksperimentet qė riprodhojnė kėtė situatė, vullnetarėt vėrejnė herė pas here njė shtėpi dhe njė pamje. Kėrkuesit regjistrojnė kohėn qė kalon nė mes tė kėrcimeve dhe pėrdorin rezonancėn magnetike pėr tė matur proceset nervore qė verifikohen nė tru.

Kėrcimet e vrojtuara nė kushtet e rivalitetit dysynor i kanė kujtuar njė kėrkuesi sjelljen e kuanteve tė thėrrmijave tė vogla. Sipas mekanikės sė kuanteve, njė thėrrmijė - pėr shembull njė elektron - nuk ka karakteristika tė pėrcaktuara mirė. Nė fakt ekziston njė mori gjendjesh kontradiktore mes tyre, tė pėrfaqėsuara nga njė funksion vale. Vetėm kur njė dėgjues mat njė karakteristikė, funksioni zbret nė njė nga nivelet. Kėrkuesi e ka bazuar modelin e tij mbi kėtė fenomen.

Modelet e kuanteve tė ndėrgjegjes nuk janė tė reja dhe sipas shkencėtarit nuk i bindin shumė psikologėt. Njė nga modelet mė tė famshme u pėrparua nė gjysmėn e viteve '90 nga matematikani Roger Penrosev, nga Universiteti i Oksfordit dhe anesteziologu Stuart Hameroff nga Universiteti i Arizonės nė Tukson. Sipas dy studiuesve, ndėrgjegjja lind nga llogaritjet e kuanteve tė kryera nė grupime proteinike tė quajtura "microtubule" (proteina fijezore) tė pranishme nė neuronet e trurit. Por, nė ndryshim nga ky model dhe ai paraardhės, modeli i shkencėtarit ėshtė i eksperimentueshėm.

Kėrkuesi i cilėson dy gjendjet cerebrale tė ndryshme: "ndėrgjegjja potenciale" dhe "ndėrgjegjja reale". Ndėrgjegjja potenciale - gjendja kur truri merr tė dy imazhet njėkohėsisht - ėshtė e pėrcaktuar si njė funksion i valės sė kuanteve. Sipas modelit tė tij, ndėrgjegjja reale ėshtė kur funksioni bie dhe truri vėren njė nga dy imazhet. Nė kėtė pikė, procesi rifillon me njė tjetėr funksion vale tė ndėrgjegjes potenciale qė zhvillohet dhe nė rastin e saj bie, duke i dhėnė kėshtu mundėsi vullnetarit tė shohė njė imazh tjetėr. Pėr tė pėrcaktuar vlerat e parametrave tė modelit tė tij, ai ka pėrdorur shpejtėsinė ku neuronet aktivizohen nė trurin e vullnetarėve dhe nė frekuencėn e kėrcitjeve tė imazhit. Mė pas, ka llogaritur vlerėn e frekuencės, e cila kontrollon proceset e kunatės, e qė mund tė jetė nė bazė tė ndėrgjegjes sė trurit.

Sipas kėrkuesit, gjendja e ndėrgjegjes potenciale i korrespondon pėrvojės sonė tė nėnvetėdijes qė pėrcjellim nė ėndrra.

Njė neuroshkencėtar nga Kanadaja nuk bashkohet me mendimin qė koshienca ka njė bazė kuantesh: "Truri ėshtė njė objekt mikroskopik. Duke qenė se proceset e kuanteve nuk janė tė vlefshme pėr tė studiuar sjelljen e objekteve tė tjera tė mėdha, ėshtė e ēuditshme qė "shėrbejnė" pėr tė sqaruar mekanizmat e ndėrgjegjes", ka pėrfunduar ai.

Musafir
Vizitor


Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Mbrapsht nė krye


 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi